تبلیغات
كلیما الوار - جغرافیای طبیعی ایران
كلیما الوار
نام علی(ع) عدالت* راه علی(ع) سعادت* عشق علی(ع) شهادت* ذكر علی(ع) عبادت

آرشیو

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جغرافیای طبیعی ایران

جغرافیای‌ طبیعی‌ ایران‌ كشور ایران‌ با 195/648/1 كیلومتر مربع‌ وسعت‌ (هفدهمین‌ كشور جهان‌ )در نیمكرة‌ شمالی‌ ،نیمكرة‌ شرقی‌، در قارة‌ آسیا و در قسمت‌ غربی‌ فلات‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ و جزء كشورهای‌ خاورمیانه‌ است‌ . نصف‌ النهار َ5 ْ44 شرقی‌ از غربی‌ ترین‌ نقطه‌ ایران‌ (حدود 50 كیلومتری‌ غرب‌ ماكو) و نصف‌ النهار َ18 ْ63 شرقی‌ از شرقی‌ ترین‌ نقطه‌ ایران‌ (حدود 150 كیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌ سراوان‌ )عبورمی‌ كند .همچنین‌ مدار َ3 ْ25 شمالی‌ از جنوبی‌ ترین‌ نقطة‌ ایران‌ (حدود 85 كیلومتری‌ چابهار)َ و مدار َ47 ْ39 شمالی‌ از شمالی‌ ترین‌ نقطة‌ ایران‌ (حدود 80 كیلومتری‌ شمال‌ ماكو) می‌ گذرد. همسایگان‌ ایران‌ و طول‌ مرزهای‌ مشترك‌ آنها با ایران‌ عبارتنداز :جمهوری‌ های‌ ارمنستان‌ (40 )،آذربایجان‌ (767 ) و تركمنستان‌ (1206 ) در شمال‌ ،افغانستان‌ (945 )و پاكستان‌ (978 كیلومتر)در شرق‌ وتركیه‌ (486 )و عراق‌ (1609 كیلومتر) در غرب‌ .طول‌ سواحل‌ ایران‌ در امتداد دریای‌ خزر از رودخانة‌ آستارا تا خلیج‌ حسینقلی‌ 657 كیلومتر ،دریای‌ عمان‌ از خلیج‌ گواتر تا بندرعباس‌ 784 كیلومتر و خلیج‌ فارس‌ از بندر عباس‌ تا دهانة‌ اروندرود نیز 1259 كیلومتر است‌ كه‌ در مجموع‌ پیرامون‌ ایران‌ بالغ‌ بر 8731 كیلومتر می‌ باشد . پایتخت‌ ایران‌ ،شهرتهران‌ است‌ و بنادر مهم‌ آن‌ عبارتنداز :انزلی‌ ، نوشهر،بوشهر، شهید رجایی‌ ،امام‌ خمینی‌ ، آبادان‌ ، خرمشهر،بندر عباس‌ جغرافیای‌ طبیعی‌ حدود 90% خاك‌ ایران‌ در محدوده‌ فلات‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ و كشوری‌ كوهستانی‌ محسوب‌ می‌ شود.بیش‌ از نیمی‌ ازمساحت‌ كشور را كوهها وارتفاعات‌ ،14 را صحراها و كمتر از 14 آن‌ را نیز اراضی‌ قابل‌ كشت‌ تشكیل‌ داده‌ است‌ . ارتفاعات‌ ایران‌ رابطور كلی‌ می‌ توان‌ به‌ چهار رشته‌ كوه‌ اصلی‌ تقسیم‌ نمود كه‌ عبارتند از :رشته‌ كوه‌های‌ شمالی‌ ،رشته‌ كوه‌های‌ غربی‌ ، رشته‌ كوه‌ های‌ جنوبی‌ و كوههای‌ مركزی‌ و شرقی‌ . كوه‌های‌ شمالی‌ از كوه‌های‌ آرارات‌ در تركیه‌ شروع‌ شده‌ ،به‌ ترتیب‌ باكوه‌های‌ علمدار، سهند، سبلان‌ ، كوههای‌ طالش‌ ، كوههای‌ قافلانكوه‌ در آذربایجان‌ ، رشته‌ كوه‌ های‌ البرز در شمال‌ تهران‌ و قسمت‌ جنوبی‌ استانهای‌ گیلان‌ و مازندران‌ ،رشته‌ كوه‌های‌ آلاداغ‌ ،بینالود ،هزار مسجد وقره‌ داغ‌ در خراسان‌ ادامه‌ یافته‌ ،در افغانستان‌ به‌ كوه‌های‌ هند وكش‌ می‌پیوندد. بلندترین‌ نقطه‌ این‌ كوه‌ها، قلة‌ دماوند با 5671 متر ارتفاع‌ است‌ كه‌ بلندترین‌ نقطة‌ ایرن‌ نیزمحسوب‌ می‌ شود. رشته‌ كوه‌های‌ غربی‌ نیز از آرارات‌ شروع‌ شده‌ واز شمال‌ غربی‌ به‌ سوی‌ جنوب‌ شرقی‌ امتداد داشته‌ و كوههای‌ ساری‌ داش‌ ، چهل‌ چشمه‌ ،پنجه‌ علی‌ ، الوند ،كوه‌های‌ بختیاری‌ ،پیشكوه‌ وپشتكوه‌ ،اشتران‌ كوه‌ و زردكوه‌ رادربرمی‌ گیرد كه‌ تقریبا" تمام‌ این‌ سلسله‌ كوه‌ها را در مجموع‌ رشته‌ كوه‌ زاگرس‌ می‌ نامند .بلندترین‌ نقطه‌ این‌ رشته‌ ، قله‌ دینار (دنا) است‌ كه‌ 4409 متر ارتفاع‌ دارد. رشته‌ كوه‌ های‌ جنوبی‌ از خوزستان‌ تا سیستان‌ و بلوچستان‌ امتداد یافته‌ وبه‌ كوه‌های‌ سلیمان‌ در پاكستان‌ می‌ پیوندد و شامل‌ كوه‌های‌ سپیدار، میمند، كوه‌های‌ بشاگرد و كوه‌ بم‌ پشت‌ می‌ باشد. كوههای‌ مركزی‌ و شرقی‌ عمدتا" شامل‌ كوه‌های‌ كركس‌ ، شیركوه‌ ،كوه‌ بنان‌ ،جبال‌ بارز،بزمان‌ وتفتان‌ بوده‌ و بلندترین‌ نقطه‌ این‌ كوه‌ها ،كوه‌ هزار(4465 متر) می‌ باشد . اكثر رودهای‌ جاری‌ درایران‌ كم‌ آب‌ بوده‌ وتنها رود قابل‌ كشتیرانی‌ آن‌ ،رود كارون‌ است‌ .رودهای‌ ایران‌ در چهار حوضة‌ عمدة‌ دریای‌ خزر ،خلیج‌ فارس‌ و دریای‌ عمان‌ ، دریاچة‌ ارومیه‌ و آبریزهای‌ داخلی‌ جریان‌ دارند. مهمترین‌ رودهای‌ حوضة‌ خلیج‌ فاس‌ و دریای‌ عمان‌ عبارتنداز :كارون‌ ،جراحی‌ ،كرخه‌ ،دز، زهره‌ ،مند ،هندیجان‌ ،دالكی‌ ، سیمره‌ ،تیاب‌ ، شور،اروند رود، كل‌ ،مهران‌ ،الوند، میناب‌ ، سرباز و باهوكلا ت‌ . سیمینه‌ رود، زرینه‌ رود،آجی‌ چای‌ (تلخه‌ رود)و نازلو چای‌ ،از رودهایی‌ هستند كه‌ به‌ دریاچه‌ ارومیه‌ می‌ ریزند. رودهای‌ عمدة‌ حوضة‌ دریای‌ خزر عبارتنداز: قزل‌ اوزن‌ ، سفید رود، شور،اهرچای‌ ،زنجان‌ چای‌ شاهرود،قره‌ سو،ارس‌ ، چالوس‌ ،هراز،تجن‌ ،گرگان‌ واترك‌ . همچنین‌ رودهای‌ بمپور، هلیل‌ رود، ماشكل‌ ، شور، كال‌ شور، جوین‌ ،كر، زاینده‌ رود،حبله‌ رود،قره‌ چای‌، كرج‌ ،جاجرود وكشف‌ رود نیزبه‌ حوضه‌های‌ داخلی‌ می‌ ریزند. خلیج‌ فارس‌ كه‌ درجنوب‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ و ارتباط‌ دریایی‌ كشور را از طریق‌ تنگة‌ هرمز و دریای‌ عمان‌ با سایر نقاط‌ جهان‌ تأمین‌ می‌ كند، در حدود 240000 كیلومتر مربع‌ وسعت‌ دارد. وسیعترین‌ جزیره‌های‌ ایران‌ كه‌ عمدتا" در خلیج‌ فارس‌ و تنگة‌ هرمز واقع‌ شده‌اند عبارتنداز:قشم‌ (1491 كیلومترمربع‌ ) ، كیش‌ (7/89 )، لاوان‌ (76 )، لارك‌ (7/48)، هرمز(9/41)، هنگام‌ (6/33 )،اشك‌ (3/26 كیلومتر مربع‌ در دریاچة‌ ارومیه‌ )، فارور بزرگ‌ (2/26 )، هندورابی‌ (1/21)، خارك‌ (5/20 )، مینو(8/17 )، وسری‌ (سیری‌ 3/17 كیلومتر مربع‌ ). دریای‌ خزر با 200/424 كیلومتر مربع‌ وسعت‌ (بزرگترین‌ دریاچة‌ جهان‌ ) در شمال‌ ایران‌ واقع‌ شده‌ و ارتباط‌ دریایی‌ ایران‌ را با كشورهای‌ اروپائی‌ از طریق‌ آبراهه‌ های‌ ولگا ودن‌ در كشور روسیه‌ برقرار می‌ كنند. آب‌ بیشتر دریاچه‌ های‌ ایران‌ شور است‌ و بزرگترین‌ آنها عبارتنداز: ارومیه‌ (4868 كیلومتر مربع‌ )، نمك‌ (1806)، هامون‌ جازموریان‌ (1097 )، بختگان‌ (750 )، طشك‌ (تشك‌ 442 )، مهارلو(208 )، حوض‌ سلطان‌ (5/106 )، فامور (پریشان‌ 43)و زریوار (5/8 كیلومتر مربع‌ ). در حدود 180200 كیلومتر مربع‌ از خاك‌ ایران‌ را جنگل‌ پوشانده‌ كه‌ حدود 5/55 % آن‌ مربوط‌ به‌ جنگل‌ های‌ بلوط‌ غرب‌ كشور است‌ و «جنگل‌ های‌ شمال‌ » در حاشیة‌ جنوبی‌ دریای‌ خزر 19% ،جنگل‌ های‌ پستة‌ پراكنده‌ در جنوب‌ وشرق‌ 3/13 % ، جنگل‌ های‌ كوهستانی‌ ارس‌ 6/6 % ،و جنگل‌ های‌ گرمسیری‌ و كویری‌ نیز 6/5 % آن‌ را تشكیل‌ می‌ دهد. كشور ایران‌ داری‌ آب‌ وهوایی‌ متنوع‌ و متفاوت‌ بوده‌ و با مقایسه‌ نقاط‌ مختلف‌ كشور این‌ تنوع‌ رامی‌ توان‌ به‌ خوبی‌ مشاهده‌ نمود . ارتفاع‌ كوه‌های‌ شمالی‌ ، غربی‌ و جنوبی‌ به‌ قدری‌ زیاد است‌ كه‌ از تأثیر كلی‌ بادهای‌ مرطوب‌ دریای‌ خزر ،دریای‌ مدیترانه‌ و خلیج‌ فاس‌ در نواحی‌ ایران‌ جلوگیری‌ می‌ كند. به‌ همین‌ سبب‌ دامنه‌ های‌ خارجی‌ این‌ كوه‌ها دارای‌ آب‌ وهوای‌ مرطوب‌ بوده‌ و دامنه‌ های‌ داخلی‌ آن‌ خشك‌ است‌ . در كرانه‌ های‌ جنوبی‌ دریای‌ خزر آب‌ و هوا معتدل‌ ،و میزان‌ بارندگی‌ آن‌ به‌ خصوص‌ در سواحل‌ غربی‌ گیلان‌ بیشتر از سایر نقاط‌ است‌ . مقدار متوسط‌ گرمای‌ سالانه‌ دراین‌ نواحی‌ در حدود 18 درجه‌ سانتیگراد می‌ باشد . آب‌ وهوای‌ قسمت‌ غربی‌ كشور مدیترانه‌ای‌ است‌ كه‌ در نواحی‌ جنوبی‌ آن‌ آب‌ وهوای‌ نیمه‌ صحرایی‌ گرم‌ نیز بر آن‌ تأثیر می‌ گذارد .دراین‌ نواحی‌ تابستانها با گرمای‌ شدید در دره‌ها و هوای‌ معتدل‌ در ارتفاعات‌ همراه‌ بوده‌ و در زمستانها هوای‌ معتدل‌ در دره‌ ها و سرمای‌ شدید در ارتفاعات‌ حكمفرمااست‌ . در نواحی‌ جنوبی‌ ،با وجود هوای‌ مرطوبی‌ كه‌ در سرتاسر این‌ منطقه‌ حاكم‌ است‌، میران‌ حرارت‌ دراین‌ قسمت‌ ها بالا بوده‌ ، به‌ طوری‌ كه‌ حداكثر گرما در خوزستان‌ به‌ 54 درجه‌ سانتیگراد نیز می‌رسد .از ویژگیهای‌ این‌ ناحیه‌ تابستانهای‌ گرم‌ و زمستانهای‌ معتدل‌ است‌ و اختلاف‌ درجه‌ حرارت‌ در فصول‌ مختلف‌ و شب‌ و روز ،زیاد نیست‌ .به‌ علت‌ وجود كوه‌های‌ البرز درشمال‌ و رشته‌ كوه‌های‌ زاگرس‌ در غرب‌ كشور، همانگونه‌ كه‌ ذكر شد ، نواحی‌ داخلی‌ فلات‌ ایران‌ دارای‌ آب‌ و هوای‌ خشك‌ وبیابانی‌ است‌ . در كوهپایه‌ های‌ شمالی‌ و غربی‌ اثراتی‌ از آب‌ وهوای‌ معتدل‌ مجاور در آن‌ وجود داشته‌ و هرچه‌ از غرب‌ به‌ شرق‌ و ازشمال‌ به‌ جنوب‌ برویم‌ از اثر بادهای‌ مرطوب‌ كاسته‌ شده‌ و گرمای‌ هوا نیز افزایش‌ می‌ یابد. درقسمت‌ پست‌ مركزی‌ ،شرقی‌ و جنوب‌ شرقی‌ ایران‌ آب‌ وهوای‌ بیابانی‌ حكمفرماست‌ . كه‌ ازمشخصا ت‌ آن‌ سرمای‌ شدید زمستانهاو گرمای‌ سوزان‌ تابستانهاو اختلاف‌ فاحش‌ بین‌ در جه‌ حرارت‌ شب‌ و روز می‌ باشد.

درباره وبلاگ

هدف بلاگ:ارائه اطلاعات مختصری از اقلیم وجغرافیا
مدیر وبلاگ : نسرین حیدری

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان